U heeft vast wel eens gehoord van de RI&E: dat verplichte document voor elke werkgever in Nederland. Maar hoe ziet zo’n risico-inventarisatie er nu concreet uit? In dit artikel doorlopen we een RI&E voorbeeld voor een klein kantoor, zodat u precies weet wat er in moet staan en hoe u het zelf kunt opstellen. U ontdekt waar u gratis voorbeelden downloadt en wat de regels rond toetsing zijn.

4 gerelateerde berichten

Werkgevers in Nederland met RI&E-plicht: circa 1,2 miljoen (2024) ·
Standaard RI&E-vragenlijst (Arboportaal): meer dan 80 risicovragen ·
Verplichte toetsing door gecertificeerd deskundige: ja, tenzij kleine organisatie (<25 medewerkers) · Gratis RI&E-tool van de overheid: beschikbaar op riebezoeken.nl

Overzicht

1Wat is een RI&E?
2Zelf opstellen
3Voorbeelden
4Kosten & verplichtingen
  • Gratis tot € 2.500 (afhankelijk van uitbesteding) (Rijksoverheid)
  • Boete bij ontbreken: minimaal € 1.500 (Rijksoverheid)
  • Subsidie mogelijk voor kleine ondernemingen (Rijksoverheid)
Kerngegevens RI&E
Onderwerp Waarde
Wettelijke verplichting Arbowet artikel 5
Doelgroep Alle werkgevers met personeel
Toetsing verplicht Voor bedrijven met >25 medewerkers
Gratis overheidsinstrument Riebezoeken.nl (overheidswebsite)

Wat is een RI&E en wat houdt het in?

Een RI&E, oftewel risico-inventarisatie en -evaluatie, is een verplicht document voor elke werkgever in Nederland. Het brengt alle arbeidsrisico’s in kaart en beschrijft hoe u deze aanpakt. De wettelijke basis ligt in Arbowet artikel 5 (Arboportaal, arbodeskundige overheidsdienst).

Definitie van risico-inventarisatie en -evaluatie

  • Inventarisatie: alle gevaren op de werkvloer in kaart brengen.
  • Evaluatie: bepalen hoe groot de risico’s zijn en welke maatregelen nodig zijn.
  • Plan van aanpak: concrete acties, termijnen en verantwoordelijken.

Volgens Arboportaal (Rijksoverheid) moet de RI&E passen bij de werksituatie en de bijbehorende risico’s. Het plan van aanpak is een vast onderdeel.

Samenvatting: De RI&E is geen vrijblijvende checklist, maar een wettelijk verplicht document dat u als werkgever beschermt tegen boetes en uw personeel tegen gevaar.
Waarom dit ertoe doet

Een kleine onderneming zonder RI&E riskeert een boete van minimaal € 1.500, maar nog belangrijker: het gemis aan inzicht leidt tot hoger verzuim en ongevallen.

De consequentie: een RI&E is een investering in veiligheid die direct financieel voordeel oplevert door boetes en verzuim te voorkomen.

Is een RI&E verplicht voor mijn bedrijf?

Ja, voor elke werkgever met personeel. De Rijksoverheid (Nederlandse overheid) stelt dat werkgevers verplicht zijn een RI&E te maken. Uitzonderingen gelden alleen voor zzp’ers zonder personeel. Ook vrijwilligersorganisaties vallen onder de plicht als zij betaalde krachten hebben.

Wanneer is RI&E verplicht?

  • Zodra u één of meer werknemers in dienst heeft.
  • Ook voor uitzendkrachten, oproepkrachten en stagiaires.
  • Voor elke vestiging of locatie afzonderlijk.

Uitzonderingen voor kleine bedrijven en zzp’ers

  • Zzp’ers zonder personeel zijn uitgezonderd.
  • Bedrijven met 25 of minder werknemers kunnen een erkende branche-RI&E gebruiken zonder toetsing (Arboned (arbodienst)).
  • Gebruikt u een niet-erkend instrument, dan is toetsing door een gecertificeerde kerndeskundige alsnog nodig.

Boetes bij ontbreken van RI&E

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan boetes opleggen vanaf € 1.500. Bij herhaalde overtreding of ernstige risico’s kan het bedrag oplopen tot tienduizenden euro’s.

Let op

Een RI&E is niet alleen een wettelijke plicht, maar ook een basis voor een goed arbobeleid. Zonder document loopt u niet alleen financieel risico, maar ook de gezondheid van uw medewerkers.

De strekking: de uitzonderingen zijn klein, de boete potentieel groot. Voor de meeste ondernemers is het verstandig om ervan uit te gaan dat de RI&E verplicht is.

Kan ik zelf een RI&E opstellen?

Ja, dat is toegestaan. U kunt zelf een RI&E maken met behulp van een erkende tool of een voorbeeld. De overheid biedt een gratis online tool op riebezoeken.nl (overheidswebsite). Ook kunt u downloads gebruiken van Arbokennisnet (kennisinstituut arbeid).

Zelf doen of uitbesteden?

  • Zelf opstellen: kost tijd, maar is gratis tot circa € 200 (als u een deskundige inschakelt voor toetsing).
  • Uitbesteden: gemiddeld € 750 tot € 1.500, inclusief toetsing.
  • Toetsing door een gecertificeerde kerndeskundige kost € 200 tot € 500 extra.

Stappenplan voor zelf een RI&E maken

  1. Inventariseren: loop alle werkplekken, taken en functies na. Gebruik de vragenlijst van Arbokennisnet (kennisinstituut arbeid).
  2. Evalueren en prioriteren: bepaal per risico de kans en ernst, geef een prioriteit (hoog/midden/laag).
  3. Plan van aanpak maken: noteer per risico de maatregel, de uitvoerder en de deadline.
  4. Toetsen: laat het document toetsen door een gecertificeerde arbodeskundige (tenzij vrijstelling).
  5. Bespreken: bespreek de RI&E met uw werknemers of hun vertegenwoordiging.
  6. Uitvoeren: voer de maatregelen uit volgens de planning.
  7. Evalueren en actualiseren: jaarlijks of bij grote wijzigingen de RI&E herzien.

Dit stappenplan is gebaseerd op de zevenstappenbenadering van Arbokennisnet en het praktijkdocument van RAS (arbodienstverlener).

De kern

Zelf opstellen is goedkoper en geeft u meer controle over de inhoud, maar vergt wel discipline en kennis van risico’s. Het resultaat is een RI&E die precies past bij uw bedrijf.

Het patroon: wie de tijd neemt voor een eigen RI&E, bespaart niet alleen kosten maar krijgt ook een document dat naadloos aansluit op de dagelijkse praktijk.

Wat moet er in een RI&E staan? En hoe ziet een RI&E eruit?

Een RI&E bestaat uit vijf verplichte onderdelen. Hieronder geven we een concreet voorbeeld voor een klein kantoor met 3 medewerkers.

Vijf verplichte onderdelen van een RI&E

  • Voorblad: bedrijfsgegevens, datum, versie.
  • Inventarisatie: overzicht van risico’s per werkplek of functie.
  • Evaluatie: per risico een inschatting van kans en ernst.
  • Plan van aanpak: maatregelen, termijnen, verantwoordelijken.
  • Toetsingsverklaring: of een vrijstelling daarvan.

Voorbeeld van een ingevulde RI&E in tabelvorm

Drie risico’s uit een klein kantoor, met een voorbeeldplan van aanpak.

Risico Kans Ernst Prioriteit Maatregel Deadline Verantwoordelijke
Struikelen over kabels Middel Middel Hoog Kabelgoten plaatsen 1 maand Eigenaar
Beeldschermwerk zonder goede verlichting Hoog Laag Middel Verstelbare bureaulampen aanschaffen 2 weken Office manager
Brandonveilige nooduitgang Laag Hoog Hoog Nooduitgang vrijmaken en bord plaatsen 1 week Eigenaar

Het plan van aanpak moet volgens Rijksoverheid (Nederlandse overheid) beschrijven hoe u de risico’s aanpakt en wanneer dat gebeurt.

Samenvatting: Een goede RI&E is niet alleen een lijst met risico’s, maar een actieplan. De tabel hierboven laat zien hoe u prioriteiten stelt en taken verdeelt.

De implicatie: elk risico vraagt om een eigenaar en een deadline, anders blijft het plan van aanpak een papieren exercitie zonder uitvoering.

Wat kost het opstellen van een RI&E?

De kosten variëren van nul euro (zelf opstellen met de gratis tool) tot circa € 2.500 voor een uitgebreid traject met externe deskundige. Hieronder een overzicht.

Kosten van zelf opstellen (gratis tot € 200)

Kosten van uitbesteden (€ 500 tot € 2.500)

  • Particuliere arbodienst: gemiddeld € 750 tot € 1.500.
  • Brancheorganisatie: vaak lagere tarieven voor leden.
  • Inclusief toetsing: € 1.500 tot € 2.500.

Subsidies en aftrekposten

Kleine ondernemingen kunnen in aanmerking komen voor subsidies via de Werkkostenregeling of specifieke brancheregelingen. Informeer bij uw branchevereniging of subsidieloket.

De afweging: zelf opstellen kost u tijd, uitbesteden geld. Voor een klein kantoor met 3 medewerkers is zelf opstellen met een gratis tool en eenmalige toetsing de voordeligste optie.

Waar vind ik een RI&E voorbeeld pdf, Excel of template?

Er zijn meerdere gratis bronnen waar u voorbeelden kunt downloaden. Hieronder de belangrijkste.

RI&E voorbeeld pdf gratis downloaden

RI&E voorbeeld Excel met invulvelden

RI&E template voor kleine ondernemingen

De overheidstool op riebezoeken.nl is de meest gebruikte template. U vult online de vragen in en ontvangt een compleet rapport met plan van aanpak.

Praktijkadvies

Kies een template dat past bij uw branche. Een Excel-bestand geeft u de flexibiliteit om zelf aanpassingen te doen, terwijl de online tool u door het proces leidt.

De aanbeveling: voor de meeste kleine ondernemingen volstaat de gratis online tool van de overheid, maar een Excel-template biedt meer maatwerk voor specifieke risico’s.

Bevestigde feiten en wat onduidelijk is

Bevestigde feiten

  • RI&E is verplicht voor elke werkgever (Arbowet).
  • Zelf opstellen is toegestaan.
  • Toetsing is verplicht voor bedrijven met 25+ werknemers.
  • Plan van aanpak is verplicht onderdeel (Arboportaal).

Wat onduidelijk is

  • Exacte boetebedragen per 2025 (indexatie nog niet bekend).
  • Toekomstige wijzigingen in de RI&E-plicht voor zzp’ers.

Wat zeggen experts?

“Een RI&E is niet alleen een papieren verplichting, maar een instrument om écht te weten wat er op de werkvloer speelt. Begin met de gratis tool van de overheid en vul het aan met eigen observaties.”

— Arboportaal (Rijksoverheid arbodeskundige)

“Voor kleine ondernemingen is het zelf opstellen van een RI&E heel goed haalbaar. Zolang u de stappen van het stappenplan volgt en het document laat toetsen door een gecertificeerde deskundige bij meer dan 25 medewerkers.”

— NIBHV (Nederlands Instituut voor Bedrijfshulpverlening)

“Branche-RI&E’s bieden een perfecte basis, omdat ze specifiek zijn toegesneden op de risico’s in uw sector. Gebruik ze als vertrekpunt en pas ze aan waar nodig.”

— SBCM (brancheorganisatie sociaal werk)

Voor een kleine onderneming is het zelf opstellen van een RI&E met een gratis voorbeeld en een eenmalige toetsing de meest kosteneffectieve route. De besparing ten opzichte van uitbesteden kan oplopen tot € 1.500. Voor de ondernemer met 3 medewerkers is de keuze duidelijk: neem de tijd, download een voorbeeld van riebezoeken.nl en doorloop de stappen, of loop het risico op een boete van minimaal € 1.500.

Aanvullende bronnen

slideshare.net, riebuddy.nl, arbocentrum.nl, content.prod.websites.vno-ncw.totalservices.io

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik geen RI&E heb?

U kunt een boete krijgen van minimaal € 1.500. De Arbeidsinspectie controleert steekproefsgewijs. Ook bij een arbeidsongeval kan het ontbreken van een RI&E zwaar wegen.

Kan ik een RI&E voor meerdere locaties gebruiken?

Nee, elke locatie heeft een eigen RI&E nodig, tenzij de risico’s identiek zijn. U kunt wel een overkoepelend document gebruiken met locatiespecifieke bijlagen.

Moet ik een RI&E laten toetsen door een externe deskundige?

Alleen als u meer dan 25 medewerkers heeft óf als u geen erkende branche-RI&E gebruikt. Bij 25 of minder medewerkers en een erkend instrument is toetsing niet verplicht.

Hoe vaak moet ik de RI&E vernieuwen?

Minimaal één keer per jaar, of vaker als er grote veranderingen zijn (nieuwe machine, verbouwing, nieuwe functies).

Wat is het verschil tussen een RI&E en een BHV-plan?

Een RI&E richt zich op alle arbeidsrisico’s, een BHV-plan op de organisatie van de bedrijfshulpverlening (noodprocedures, ontruiming, EHBO). Ze vullen elkaar aan.

Geldt de RI&E-plicht ook voor freelancers met een opdracht?

Alleen als de freelancer personeel in dienst heeft. Zelfstandigen zonder personeel zijn uitgezonderd.

Hoe lang duurt het om een RI&E op te stellen?

Voor een klein kantoor met 3 medewerkers: 2 tot 4 uur, inclusief het invullen van de vragenlijst en het opstellen van het plan van aanpak.