5 mei 2025 vrije dag: wie heeft vrij en wat zegt de wet

Elk jaar duikt de vraag op of 5 mei een vrije dag is, maar het antwoord verschilt per sector en cao. Voor 2025 is het antwoord extra bijzonder, want het is een lustrumjaar, waardoor meer werknemers dan normaal vrij krijgen.

Officiële feestdag: Ja, sinds 1990 ·
Verplichte vrije dag: Nee, tenzij cao of contract het bepaalt ·
Lustrumjaar 2025: Ja, elke 5 jaar (2020, 2025, 2030…) ·
Ambtenaren: Vrij op 5 mei in lustrumjaren ·
Particuliere sector: Afhankelijk van cao of werkgever

De belangrijkste kenmerken op een rij:

Is 5 mei 2025 een officiële vrije dag?

5 mei is sinds 1990 een officiële feestdag in Nederland, maar dat betekent niet automatisch dat iedereen vrij is. Volgens de Rijksoverheid is Bevrijdingsdag geen wettelijk verplichte vrije dag. Of je vrij krijgt, hangt af van je cao, arbeidsovereenkomst of een besluit van je werkgever.

• Feestdag: een nationale feestdag die het kabinet heeft aangewezen.
• Vrije dag: een dag waarop je niet hoeft te werken en gewoon doorbetaald krijgt.

Het verschil is cruciaal: een feestdag kan worden gevierd zonder dat je er vrij voor krijgt. De overheid heeft in 2023 het voornemen uitgesproken om 5 mei jaarlijks een vrije dag te maken, zo meldt de Stichting van de Arbeid, maar dat is nog niet wettelijk vastgelegd.

Is 5 mei Bevrijdingsdag een verplichte vrije dag?

Nee, alleen als je cao of arbeidsovereenkomst het voorschrijft. De Ondernemersplein (overheidsinformatie) stelt duidelijk dat een werkgever niet verplicht is om vrij te geven op 5 mei. In de praktijk hebben veel werknemers echter wel vrij, vooral in lustrumjaren.

Wat zegt de FNV?

De FNV (vakbond) legt uit dat sommige organisaties in de cao afspreken dat je eens in de vijf jaar vrij bent op Bevrijdingsdag. “Het is dus geen recht voor iedereen, maar het wordt in steeds meer cao’s geregeld,” aldus een woordvoerder.

Wat is de rol van de cao?

De cao is bepalend. In de aanbeveling van de Stichting van de Arbeid (sinds 1959) staat dat werkgevers werknemers in ieder geval in lustrumjaren vrij moeten geven met behoud van loon. Veel cao’s volgen die aanbeveling. Andere cao’s geven elk jaar vrij, een klein deel geeft geen vrij.

Wie heeft vrij op 5 mei?

Niet iedereen heeft dezelfde rechten. De verschillen lopen langs twee lijnen: overheid versus particulier, en lustrumjaar versus gewoon jaar.

Ambtenaren

Rijksambtenaren hebben volgens Ambtenarensalaris jaarlijks vrij op 5 mei. Gemeenteambtenaren hebben sinds 2024 Bevrijdingsdag als feestdag en dus ook vrij, volgens dezelfde bron. Voor provincie- en waterschapsambtenaren geldt de lustrumregeling: alleen in 2025, 2030 etc. zijn ze betaald vrij.

Sectoren met cao-afspraken

• Zorg: medewerkers in de zorg hebben in lustrumjaren vrij, meldt Ambtenarensalaris.
• Apotheken: in de cao Apotheken telt 5 mei in lustrumjaren als feestdag.
• Onderwijs: scholen bepalen zelf, maar geven meestal vrij (zie verderop).

Particuliere sector

Voor werknemers in de particuliere sector is het onduidelijk. HR-kiosk stelt dat de meeste bedrijven alleen in lustrumjaren een betaalde vrije dag geven, maar werkgevers mogen zelf beslissen. Raadpleeg dus altijd je eigen cao of arbeidscontract.

De implicatie: De ongelijkheid in vrije dagen weerspiegelt een bredere kloof tussen overheidssectoren en de rest van de arbeidsmarkt.

Waarom heeft niet iedereen vrij op 5 mei?

De historische reden: Bevrijdingsdag is in 1990 als nationale feestdag ingesteld, maar zonder wettelijke vrije dag-status. Dat onderscheid blijft tot op heden bestaan.

Historische achtergrond

Na de bevrijding in 1945 was 5 mei lange tijd geen feestdag. Pas in 1990 kreeg het die status, maar de Tweede Kamer wilde werkgevers niet verplichten vrij te geven. Sindsdien is het een “halve feestdag”.

Lustrumregeling

De lustrumregeling – elke 5 jaar een vrije dag – is een compromis. Stichting van de Arbeid beveelt dit al sinds 1959 aan. Het kabinet heeft in 2024 voorgesteld om 5 mei jaarlijks vrij te maken, maar dat is nog niet doorgevoerd.

Is 5 mei een vrije dag voor scholen?

Scholen in Nederland hebben veel vrijheid bij het bepalen van vrije dagen. In de praktijk geven de meeste basisscholen en middelbare scholen vrij op 5 mei, vooral in lustrumjaren.

Basisscholen

De meeste basisscholen volgen de advieskalender van de PO-Raad. Daarin is 5 mei 2025 als vrije dag opgenomen. Toch beslist het schoolbestuur, dus check altijd de schoolgids.

Middelbare scholen

Voor middelbare scholen geldt hetzelfde: het bevoegd gezag bepaalt. Het Ministerie van Onderwijs (Rijksoverheid) stelt dat scholen zelf vrije dagen mogen aanwijzen, zolang ze het wettelijk minimum aan onderwijstijd halen.

Verplichtingen van scholen

Scholen zijn niet verplicht om 5 mei vrij te geven. In de praktijk doen de meeste het wel, maar er zijn uitzonderingen. Neem bij twijfel contact op met de school.

Het patroon: Scholen volgen vaak de advieskalender, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij het bestuur, wat leidt tot regionale verschillen.

Zes sectoren vergeleken: de verschillen in vrije dag-regeling op 5 mei 2025.

Tijdlijn: Bevrijdingsdag als vrije dag

• 5 mei 1945 – Bevrijding van Nederland (Rijksoverheid)
• 1990 – Bevrijdingsdag wordt officiële feestdag (Ondernemersplein)
• 2020 – Lustrumjaar: ambtenaren vrij (Stichting van de Arbeid)
• 5 mei 2025 – Lustrumjaar, meer werknemers vrij (Rijksoverheid)
• 2030 – Volgende lustrumjaar (Ondernemersplein)

“Bevrijdingsdag is een officiële feestdag, maar geen wettelijk verplichte vrije dag.”

Rijksoverheid (overheidsvoorlichting)

“Sommige organisaties spreken af in de cao dat je eens in de vijf jaar vrij bent.”

FNV (vakbond)

Voor werknemers in de particuliere sector zonder cao-afspraak is de boodschap: vraag tijdig na bij je werkgever. Als er geen regeling is, heb je geen recht op een vrije dag – en moet je, ironisch genoeg, juist op Bevrijdingsdag werken voor je vrijheid.

Gerelateerde lectuur: Welke feestdagen gelden als vrije dag · Bijna iedereen vrij op 5 mei

Veelgestelde vragen

Gerelateerde lectuur: Bijna iedereen vrij op 5 mei · Welke feestdagen gelden als vrije dag