We hebben het allemaal weleens: een lichte draaierigheid bij het opstaan, even zwarte vlekken voor de ogen. Vaak is dat onschuldig, maar het kan ook wijzen op een lage bloeddruk – een bovendruk lager dan 90 mmHg of een onderdruk lager dan 60 mmHg, zoals de Hartstichting aangeeft.

4 gerelateerde berichten

Definitie lage bloeddruk: Bovendruk lager dan 90 mmHg of onderdruk lager dan 60 mmHg ·
Meest voorkomend symptoom: Duizeligheid bij opstaan ·
Veelvoorkomend bij: Ouderen en mensen met bepaalde medicatie

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
3Tijdlijn-signaal
4Wat komt hierna
  • Overleg met arts bij aanhoudende klachten (Hartstichting)
  • Leefstijlaanpassingen: meer drinken, langzaam opstaan (Moet ik naar de dokter?)

Hieronder een overzicht van de belangrijkste bloeddrukwaarden.

Kenmerk Waarde
Normale bloeddruk volwassene 120/80 mmHg
Grens lage bloeddruk <90/60 mmHg
Meest getroffen groep Ouderen en zwangere vrouwen
Ongevaarlijk als Geen klachten en waarden stabiel

Wat zijn de symptomen van een lage bloeddruk?

Hoe voelt je lichaam aan als je bloeddruk laag is?

  • Duizeligheid, licht in het hoofd, wazig zien (Gezondheid.be)
  • Flauwvallen of bijna flauwvallen (Gezondheid.be)
  • Vermoeidheid, misselijkheid (Gezondheid.be)

De symptomen treden vaak op bij snel opstaan, maar ook na een maaltijd (postprandiale hypotensie) of bij warm weer.

Wat zijn de eerste tekenen van een lage bloeddruk?

  • Zwarte vlekken of donker worden voor de ogen (Moet ik naar de dokter?)
  • Oorsuizen, hoofdpijn (Moet ik naar de dokter?)
  • Concentratieproblemen (Gezondheid.be)

Samenvatting: De eerste signalen zijn vaak duizeligheid bij opstaan en wazig zien. Wie deze klachten herkent, doet er goed aan de bloeddruk te meten en de leefstijl aan te passen. Het patroon: de klachten ontstaan doordat de hersenen tijdelijk minder zuurstof krijgen bij een lagere bloeddruk – een natuurlijk mechanisme dat bij de meeste mensen snel herstelt, tenzij de daling te groot is.

Wat zijn de oorzaken van een lage bloeddruk?

Wat is orthostatische hypotensie?

  • Orthostatische hypotensie is een bloeddrukdaling bij het opstaan (Maastricht UMC+ Hart+Vaat Centrum)
  • Komt vaker voor bij ouderen en bij gebruik van bepaalde medicijnen (Moet ik naar de dokter?)

Het mechanisme: normaal vernauwen de bloedvaten bij het opstaan om de bloeddruk stabiel te houden. Bij orthostatische hypotensie gebeurt dat te langzaam of onvoldoende.

Kan uitdroging lage bloeddruk veroorzaken?

  • Ja, te weinig drinken of veel vochtverlies (diarree, overgeven, koorts) verlaagt het bloedvolume (Gezondheid.be)
  • Ook warm weer en veel zweten kunnen tijdelijk de bloeddruk verlagen (Moet ik naar de dokter?)

Welke medicijnen kunnen lage bloeddruk geven?

  • Plaspillen (diuretica), bètablokkers, sommige antidepressiva (Moet ik naar de dokter?)
  • Medicijnen tegen hoge bloeddruk kunnen de druk te veel verlagen (Gezondheid.be)

Het is belangrijk om nooit zelf te stoppen met voorgeschreven medicatie, maar de klachten te bespreken met de huisarts.

De kern: lage bloeddruk ontstaat meestal door een combinatie van factoren – vochtbalans, medicatie, leeftijd en onderliggende aandoeningen. Het zelden een op zichzelf staande ziekte.

Hoe laag mag je bloeddruk zijn?

Wat is de normale bloeddruk voor een volwassene?

Meer context over normale waarden per leeftijd vind je in Wat is een normale bloeddruk? Waarden per leeftijd.

Is een bloeddruk van 108/60 gevaarlijk?

  • Nee, als er geen klachten zijn is 108/60 meestal onschuldig (Moet ik naar de dokter?)
  • Bij mannen wordt soms al bij 110/70 over hypotensie gesproken, maar dat is geen harde grens (Moet ik naar de dokter?)

Wat is de normale bloeddruk voor een kind?

  • Bij kinderen gelden lagere normaalwaarden, afhankelijk van leeftijd en lengte (Dagblad Perspectief)
  • Voor jongere kinderen is 100/60 vaak normaal; pas bij waarden onder 90/50 spreken we van hypotensie.

De grens van 90/60 is een richtlijn voor volwassenen. Voor ouderen hanteren artsen soms een hogere ondergrens om vallen te voorkomen.

Het advies: een getal op de bloeddrukmeter zegt pas iets in combinatie met klachten. Wie zich goed voelt bij 100/60 hoeft zich geen zorgen te maken.

Wanneer is een lage bloeddruk gevaarlijk?

Wat is een gevaarlijk lage bloeddruk?

  • Een plotselinge daling naar onder 80/50 mmHg, vooral met ernstige klachten (Gezondheid.be)
  • Een daling van 20 mmHg of meer in korte tijd kan al tot flauwvallen leiden (Gezondheid.be)

Wanneer moet je naar de spoedeisende hulp?

  • Bij bewustzijnsverlies, verwardheid, pijn op de borst of kortademigheid (Gezondheid.be)
  • Bij tekenen van shock: bleke klamme huid, snelle pols, verwardheid
  • Bij bloeding of ernstige allergische reactie

Kan lage bloeddruk fataal zijn?

Chronische lage bloeddruk zonder klachten is zelden gevaarlijk. Een acute, diepe daling – bijvoorbeeld door groot bloedverlies, sepsis of anafylaxie – kan wel levensbedreigend zijn. Dat is echter een medisch noodgeval, los van de alledaagse lage bloeddruk waar dit artikel over gaat.

Het onderscheid: chronisch laag is onschuldig tot het tegendeel blijkt; acuut laag met alarmsymptomen is altijd een reden om 112 te bellen.

Waarom dit ertoe doet

Ouderen met een lage bloeddruk lopen een verhoogd risico op vallen, vooral bij orthostatische hypotensie. Het tijdig herkennen en aanpassen van leefstijl kan het valrisico aanzienlijk verlagen.

Wat moet je doen bij een te lage bloeddruk?

Wat eten of drinken bij lage bloeddruk?

  • Voldoende drinken: 1,5 tot 2 liter per dag (Moet ik naar de dokter?)
  • Zoutinname iets verhogen – maar alleen na overleg met de arts (Gezondheid.be)
  • Koffie of thee kan tijdelijk de bloeddruk verhogen door cafeïne

Tips voor bloeddruk verhogende voeding

  • Eet regelmatig en sla geen maaltijden over
  • Kies voor producten met een beetje meer zout (soep, bouillon, drop) – met mate
  • Vermijd grote koolhydraatrijke maaltijden die een bloeddrukdaling na het eten kunnen uitlokken

Lage bloeddruk bij het gaan staan: adviezen

  1. Sta langzaam op uit bed of stoel, blijf even zitten voor het gaan staan
  2. Druk de kuitspieren samen of beweeg de benen voor het opstaan
  3. Compressiekousen kunnen helpen bij orthostatische hypotensie (Moet ik naar de dokter?)
  4. Vermijd lang stilstaan; als het niet anders kan, wiebel dan van het ene been op het andere
De praktische aanpak

Voor iemand die dagelijks duizelig wordt bij opstaan, is het aanleren van rustig opstaan de simpelste en effectiefste maatregel. Combineer dat met voldoende drinken en het dragen van compressiekousen, en de klachten verminderen vaak vanzelf.

Deze maatregelen kunnen de klachten aanzienlijk verminderen.

Bevestigde feiten

  • Lage bloeddruk is <90/60 mmHg (CZ)
  • De meeste gevallen zijn onschuldig (Gezondheid.be)
  • Symptomen treden vaak op bij snel opstaan (Maastricht UMC+)
  • Bij alarmsymptomen (flauwvallen, verwardheid) is spoed nodig (Gezondheid.be)

Wat onduidelijk is

  • Lange-termijneffecten van chronische lage bloeddruk zonder klachten
  • Waarom orthostatische hypotensie bij sommige mensen wel en bij anderen niet optreedt (Moet ik naar de dokter?)
  • De exacte drempel voor schade bij ouderen
  • Of leefstijladviezen zoals zoutinname verhogen op lange termijn veilig zijn (Moet ik naar de dokter?)

Lage bloeddruk is meestal onschuldig, tenzij u er klachten van hebt.

Hartstichting

We spreken van een te lage bloeddruk als die zó laag is dat u er klachten van hebt.

– Thuisarts (NHG-richtlijn)

Orthostatische hypotensie betekent letterlijk lage bloeddruk bij staan.

Jeroen Bosch Ziekenhuis / Maastricht UMC+ Hart+Vaat Centrum

Voor wie regelmatig last heeft van duizeligheid bij het opstaan, is de boodschap helder: pas leefstijl aan, maar raadpleeg ook de huisarts om onderliggende oorzaken uit te sluiten. Het risico op vallen is reëel, vooral boven de 65. Voor iedereen met een aanhoudend lage bloeddruk en klachten geldt: meet regelmatig, drink voldoende en sta rustig op – of bespreek medicatie-aanpassing met de arts.

Meer gezondheidsinformatie vind je ook in dit artikel: Hoe kom je aan schurft?

Aanvullende bronnen

prescan.nl, catharinaziekenhuis.nl

In artikel over lage bloeddruk worden de symptomen en oorzaken van een lage bloeddruk uitgebreid beschreven.

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Kan lage bloeddruk hoofdpijn veroorzaken?

Ja, hoofdpijn wordt door de Hartstichting genoemd als een mogelijk symptoom bij lage bloeddruk, vooral in combinatie met duizeligheid.

Helpt koffie echt bij een lage bloeddruk?

Cafeïne kan de bloeddruk tijdelijk verhogen, maar het effect is kort en verschilt per persoon. Het is geen structurele oplossing.

Is lage bloeddruk erfelijk?

Er zijn aanwijzingen dat aanleg voor een lagere bloeddruk gedeeltelijk erfelijk is, maar omgevingsfactoren spelen een grotere rol.

Kan ik sporten met een lage bloeddruk?

Ja, matige lichaamsbeweging zoals wandelen of fietsen kan de bloeddrukregulatie verbeteren. Bij inspanning stijgt de bloeddruk tijdelijk.

Wat is het verschil tussen lage bloeddruk en bloedarmoede?

Bloedarmoede (anemie) is een tekort aan rode bloedcellen, wat vermoeidheid geeft, maar niet per se een lage bloeddruk. Beide kunnen echter samen voorkomen.

Moet ik zoutpillen slikken bij lage bloeddruk?

Alleen op advies van een arts. Te veel zout kan de bloeddruk te sterk verhogen en andere risico’s met zich meebrengen.

Kan stress een lage bloeddruk geven?

Stress zorgt meestal voor een verhoogde bloeddruk, maar langdurige stress kan bij sommige mensen juist de bloeddruk laten dalen door uitputting.

Hoe meet ik mijn bloeddruk correct?

Meet op een rustig moment, zittend met de arm op harthoogte. Doe dit liefst ‘s ochtends voor het ontbijt en noteer de waarden.